• GHXHCG trang bị cho chúng ta
  • Những nguyên tắc để suy tư,
  • Những tiêu chuẩn để phán đoán,
  • Những chỉ dẫn để hành động.
Thông điệp Centesimus Annus 25 năm sau
GHXHCG - Đăng ngày 22-4-2016 4:13 PM GMT+7 - Lượt xem: 595

Hội nghị 15-16 tháng tư năm 2016 -- Mọi người đều biết rằng ĐGH Gio-an Phao-lô II sẽ ban hành một bức thông điệp xã hội vào năm 1991 để đánh dấu kỷ niệm 100 năm bức thông điệp Rerum Novarum [Tân Sự] của ĐGH Lê-ô XIII, nhưng những kỳ vọng đó thật là thấp. Trước đó ĐGH đã ban hành một thông điệp xã hội, Solicitudo rei socialis [Quan tâm đến các vấn đề xã hội], vào năm 1988, chậm mất một năm so với ngày ban hành chính thức của nó vào năm 1987 để mừng kỷ niệm 20 năm bức thông điệp Populorum progressio [Phát triển các dân tộc] của ĐGH Phao-lô VI. Nhiều người tự hỏi liệu ngài còn điều gì mới quan trọng để nói nữa không. Tuy nhiên, những kỳ vọng lắng dịu này đã thay đổi đáng kể bởi những sự kiện vốn dĩ làm rung chuyển quê hương của Đức Giáo Hoàng vào năm 1989.

Vào tháng tám của năm đó một trí thức Công giáo, Tadeusz Mazowieki, được bầu làm Thủ Tướng Ba Lan. Vào đầu tháng mười, bộ trưởng tài chính, Leszek Balcerowicz, đã thông báo các kế hoạch chi tiết nhằm chuyển đổi quốc gia này sang nền kinh tế thị trường. Dù đã can dự vào những biến động tại Ba Lan do Công Đoàn Đoàn Kết của công nhân khởi tạo, ĐGH đã can thiệp một cách sâu đậm vào câu hỏi đang được dấy lên khắp Đông Âu hồi đó: Nền kinh tế của quốc gia này rồi đây sẽ như thế nào? Bản thảo sơ bộ của văn kiện mừng lễ kỷ niệm tương đối nhỏ bé này được đảm nhận bởi Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh và chính Đức Giáo Hoàng vào thời điểm mà chính quyền Ba Lan đã thực hiện những cải tổ hồi đầu năm 1990.

Sự can dự trực tiếp này bởi Đức Giáo Hoàng cũng kèm theo những nổ lực tham gia hết mình vào tư duy kinh tế hiện hành cho các vấn đề đang gây tranh cãi. Chính ngài đã đề nghị Hội Đồng Tòa Thánh Công Lý và Hòa Bình tổ chức một hội nghị chuyên đề của các nhà kinh tế hàng đầu nhằm giúp ngài phát triển một viễn cảnh chuyên sâu về những triển vọng kinh tế cho Đông Âu vào thời điểm đó. Gần 20 nhà kinh tế lỗi lạc quốc tế, gồm Công Giáo, Tin Lành và Do Thái Giáo, và những nhà kinh tế khác, đã được mời để trình bày các giải đáp cho một danh sách các câu hỏi chi tiết. Mười lăm nhà kinh tế đã tham gia một cuộc họp vào tháng chín năm 1990, trong đó có một cuộc thảo luận vào giờ ăn trừa và kéo dài cả buổi chiều với Đức Giáo Hoàng tại dinh thự riêng của ngài. Vào cuối phiên họp đó, Đức Giáo Hoàng nói với nhóm rằng ngài đã bị gây ấn tượng một cách sâu sắc bởi mối bận tâm mà những nhà kinh tế này đã chỉ cho thấy những chiều kích luân lý của đời sống kinh tế.

Các vị giáo hoàng kể từ Đức Lê-ô XIII trở đi đều đã dựa vào các nhà khoa học xã hội chuyên biệt để trợ giúp soạn thảo các thông điệp xã hội, nhưng cuộc hội đàm lần này đã thể hiện sự tương quan triệt để nhất của một vị Giáo Hoàng với các nhà khoa học xã hội trong một nỗ lực nhằm cải thiện nội dung giáo huấn của Giáo hội. Và chính kinh nghiệm của cuộc hội đàm này là một phần không còn phải nghi ngờ về quyết định sau này của Đức Giáo Hoàng thành lập Viện Hàn Lâm Giáo Hoàng về Khoa Học Xã hội vào năm 1994: với mục đích là để Đức Thánh Cha và tất các cơ quan của Vatican đều có cơ hội tiếp cận hầu hết nghiên cứu khoa học xã hội đương thời liên quan đến giáo huấn của Hội Thánh.

Trong ánh sáng cuả lịch sử này, thật là rất thích hợp để Viện Hàn Lâm Giáo Hoàng về Khoa Học Xã Hội tổ chức một hội nghị chuyên đề mừng kỷ niệm 25 năm thông điệp Centesimus annus [Bách Chu Niên]. Để duy trì lòng trung thành với những chuẩn bị tri thức của Thánh Gio-an Phao-lô dành cho văn kiện này và hiến chương riêng của Viện Hàn Lâm, cuộc gặp gỡ lần này không phải là một sự kiện kỷ niệm nhưng là một cuộc thảo luận học thuật nghiêm túc. Các tài liệu và các cuộc đàm thoại mà họ tạo ra không nhằm mục đích tuyên tín hoặc duy tín hay đơn giản là ca tụng sự thấu triệt trước đây trong lối hành văn hay nội dung. Hội nghị chuyên đề này tập trung vào hai câu hỏi chính. Câu hỏi thứ nhất quan tâm đến những thay đổi trong bối cảnh của thế giới - về phương diện kinh tế, chính trị, và văn hóa - trong 25 năm qua. Câu hỏi thứ hai sẽ nghiên cứu tỉ mỉ giáo huấn xã hội Công giáo đã can dự vào thế giới như thế nào để hỏi xem cách nào là tốt nhất để Giáo Hội có thể làm như thế trong những năm và những thập niên tới.

Đánh giá những thay đổi trong bối cảnh của thế giới

Như Đức Gio-an Phao-lô II đã đánh giá cẩn thận về thế giới diễn ra xung quanh ngài, hội nghị chuyên đề này sẽ đặt ra câu hỏi: Đâu là những thay đổi chính về đời sống kinh tế, chính trị, và văn hóa trong 25 năm mà qua đó Giáo Hội phải đáp ứng cho ngày hôm nay? Khi chúng ta suy tư về thông điệp Centesimus annus, ở mức độ nào mà những thực tại mới trong bối cảnh của thế giới hôm nay cần phải xác định hay yêu cầu sự phát triển thêm nữa về những hiểu biết trong đó.

Những thay đổi trong nền kinh tế giới từ năm 1991

Sự sụp đổ của Liên Bang Sô Viết trở thành nền tảng kinh tế chính của Centesimus annus. Nhiều điều đã xẩy ra về phương diện kinh tế kể từ đó. Đâu là những thay đổi nổi bật nhất trong đời sống kinh tế toàn cầu kể từ thời đó và sự thấu triệt kinh tế của Centesimus annus soi sáng cho những thay đổi đó như thế nào? Các cuộc khủng hoảng kinh tế gần đây và những thay đổi gần đây trong tư duy kinh tế đề nghị điều gì cho tương lai đời sống kinh tế của thường dân, đặc biệt là người nghèo và người bị gạt ra bên lề?

Những thay đổi trong bối cảnh chính trị của thế giới từ năm 1991

Sự sụp đổ của Liên Bang Sô Viết và tình trạng dân chủ hóa của Đông Âu đã hình thành nền tảng chính trị chính yếu của Centesimus Annus. Bối cảnh chính trị của thế giới hôm nay là gì và có sự khác biệt như thế nào so với quá khứ gần đây? Những yếu tố nào đòi hỏi sự quan tâm nhiều hơn bởi cộng đồng quốc tế và bởi giáo giáo huấn xã hội Công giáo để cải thiện sự tham gia chính trị cũng như thành quả chính trị cho các công dân bình thường, đặc biệt là người nghèo và người bị gạt ra bên lề?

Những thay đổi trong bối cảnh văn hóa của thế giới từ năm 1991

Giáo hội là chuyên gia về con người, và sự thấu triệt này đã thấm nhuần các phân tích của Centesimus Annus. Tuy nhiên trong suốt 25 năm qua người ta đã chứng kiến những phát triển đáng kể trong văn hóa, với sự ảnh hưởng của internet, sự chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường của đời sống, tầm quan trọng của Hồi Giáo, những động lực mới của thế tục hóa, v.v. Chúng ta phải suy nghĩ như thế nào

về bối cảnh văn hóa hôm nay và những thực tại nào đòi hỏi sự suy tư sâu hơn trong phạm vi tư tưởng xã hội Công giáo ngày nay để hiểu rõ hơn về hoàn cảnh của thường dân, đặc biệt là người nghèo và người bị gạt ra bên lề?

Giáo huấn xã hội Công giáo can dự vào bối cảnh của thế giới như thế nào

Giống như Rerum novarum một trăm năm trước, Centesimus Annus can dự vào bối cảnh của thế giới vào thời đại của nó. Cách thức các thông điệp xã hội đã can dự vào thế giới – và không chỉ đơn giản là những điều mà chúng phải nói – có nhiều điều để dạy cho ta tiến bước về tương lai. Như các nghị phụ Công Đồng Vatican II đã nhắc nhở chúng ta, Hội Thánh, gồm cả giáo sĩ lẫn giáo dân, được Phúc Âm mời gọi can dự vào “nỗi vui mừng và hy vọng, sầu khổ và âu lo” của thời đại mình, “đặc biệt là những người nghèo hay những ai phải chịu đau khổ” bởi vì “đó chính là nỗi vui mừng và hy vọng, sầu khổ và âu lo của người môn đệ Đức Ki-tô.” ĐGH Phanxicô đã kêu gọi các mục tử của Hội Thánh hãy gần gũi với đàn chiên mình sao cho họ ngửi được mùi chiên và kêu gọi tất cả mọi tín hữu đích thân can dự vào đau khổ của rất nhiều người trong thế giới hôm nay của chúng ta.

Viện Hàn Lâm thừa nhận rằng bản thân viện đóng một vai trò quan trọng trong việc Giáo hội can dự vào thế giới như thế nào. Mục đích của nó chỉ là một viện học thuật, và vì thế việc cống hiến những sự hiểu biết về khoa học xã hội có thể giúp cho các nhà lãnh đạo Giáo Hội và những thường dân Công giáo hiểu biết tốt hơn những gì đang diễn ra xung quanh họ. Đồng thời, tuy nhiên, các học giả của Viện phi bác bất kỳ niềm tin nào từ trên xuống, tuyên bố suy diễn về chân lý từ bất kỳ lãnh vực tri thức nào có thể là đủ cho sự hiểu biết về hoàn cảnh hiện tại. Sự quan sát cẩn thận, sự phân tích, và sự tạo ra lý thuyết về những gì đang diễn ra và một sự lắng nghe đầy độ lượng vô số nhóm “bình dân” và các phong trào trên toàn cầu có ý nghĩa quyết định cho sự nắm bắt đầy đủ về thực tại xã hội hôm nay.

Sự thử thách của Tin Mừng, sự tham gia của khoa học xã hội và thiện ích chung trong thời đại chúng ta buộc chúng ta phải chú tâm một cách cẩn thận đến những gì đang diễn ra trên thế giới quanh ta cũng như làm cách nào để chúng ta can dự vào thế giới đó.

Thiên Phúc phỏng dịch từ bản tiếng Anh tại:


nghe - xem

Ý chỉ cầu nguyện tháng 8 của Đức Thánh Cha Phanxicô

Nhờ thể thao, chúng ta có thể kiến tạo một nền văn hóa gặp gỡ giữa mọi người để có được một thế giới hòa bình.

Tôi thích mơ ước thể thao như một sự thực hành phẩm giá con người, được biến đổi nhờ tình huynh đệ.

Chúng ta có muốn cùng nhau tập luyện với ý nguyện này hay không? Ước gì thể thao thăng tiến cuộc gặp gỡ huynh đệ giữa các dân tộc và đóng góp cho nền hòa bình trên thế giới.  (Vatican tiếng Việt)

 
tư liệu








liên kết website